चित्र-चरित्र

उषा किरण
उषा किरण
अभिनेत्री
२२ एप्रिल १९२९ --- ९ मार्च २०००

उषा किरण यांचे खरे नाव उषा मराठे. एका मध्यमवर्गीय कुटुंबात जन्मलेल्या उषा किरण यांची घरची आर्थिक स्थिती बेताची होती. वयाच्या बाराव्या वर्षी त्यांनी रंगभूमीवर पहिले पाऊल ठेवले. लवकरच त्यांना ‘कुबेर’ या मराठी चित्रपटात एक छोटी भूमिका मिळाली. नंतर उषा किरण यांना ‘सीता स्वयंवर’ हा सिनेमा मिळाला. त्यातही त्यांची छोटी भूमिका होती. पण ‘मायाबाजार’मध्ये त्यांना रुक्मिणीची मोठी भूमिका मिळाली. ‘मंगल पिक्चर्स’चा ’जशास तसे’ आणि विश्राम बेडेकर दिग्दर्शित ‘क्रांतीवीर वासुदेव बळवंत’ यांत केलेल्या त्यांच्या भूमिकांमुळे उषाकिरण यांच्या लोकप्रियतेत वाढ झाली. १९५० मध्ये ‘श्रीकृष्ण दर्शन’मध्ये काम करत असतानाच स्वतःचे ‘उषा मराठे’ हे नाव बदलून त्यांनी ते ‘उषा किरण’ असे केले. पुढे याच नावाने त्या प्रसिद्ध झाल्या. उषाकिरण यांनी ‘जशास तसे’ मध्ये डोंबारीण आणि ‘पुनवेची रात’ मध्ये तमासगिरीण तर ‘बाळा जो जो रे’मध्ये सोशिक स्त्री’ अशा लक्षवेधी भूमिका अप्रतिम साकारल्या. माधव शिंदेंच्या ‘शिकलेली बायको’ आणि ‘कन्यादान’मध्ये त्यांच्यातले अद्भूत अभिनय सामर्थ्य पाहण्याची संधी सिनेरसिकांना लाभली. ‘पतित’मध्ये देव आनंद, ‘दाग’ मध्ये दिलीपकुमार, ‘काबुलीवाला’मध्ये बलराज साहनी तर ‘नजराना’मध्ये राज कपूर या अभिनेत्यांबरोबर त्यांनी काम केले. सिनेमातून संन्यास घेतल्यावर त्यांनी समाजकार्यात स्वतःला गुंतवून घेतले. मुंबईच्या लोकपाल (शेरीफ) होण्याचा मान त्यांना मिळाला.



चित्र-चरित्र